Sağlık sigortası yükümlülüğünden muafiyet: kimler, nasıl?

Hastalık kasasından ne zaman muaf olunabilir?

Yalnızca Federal Konsey'in (Bundesrat) belirlediği bir gerekçeyle (Art. 3 Abs. 2 KVG; Art. 2 ve 6 KVV) veya BAG'ye (Federal Sağlık Dairesi) göre bir anlaşmadan doğan bir gerekçeyle. Aksi halde sigorta yükümlülüğü geçerlidir: İsviçre'de ikametgâhı (Wohnsitz) olan herkes, ikametgâh edinmesinden veya doğumundan sonraki üç ay içinde sigorta yaptırmak zorundadır (Art. 3 Abs. 1 KVG).

Yabancı veya özel bir poliçe tek başına gerekçe değildir (Art. 4 KVG); yeni bir ikametgâh edinilmeyen uzun bir seyahatte de durum aynıdır. Yüksek primler de gerekçe sayılmaz; prim sizin için bir yük olursa kantonunuzun prim indirimini (Prämienverbilligung) inceleyin.

Yasa gereği kimler sigorta yaptırmakla yükümlü değildir?

Özellikle aşağıdaki kişiler. KVV başvuru şartı koymaz, ancak SVA Zürich ve KVG Ortak Kurumu (Gemeinsame Einrichtung KVG) bazı durumları başvuru olarak yürütür; bağlı olduğunuz merciye sorun:

• Tedavi veya kür: İsviçre'de yalnızca bu amaçla bulunanlar (Art. 2 Abs. 1 Bst. b KVV).
• Yurt dışında çalışma veya işsizlik ödeneği: Bu nedenle bir anlaşma uyarınca başka bir devletin hukukuna tabi olanlar (Bst. c ve d).
• Yalnızca yabancı emekli aylığı: Bir AB ülkesinden, İzlanda'dan, Norveç'ten veya Birleşik Krallık'tan emekli aylığı (Rente) alma hakkı olan, ancak İsviçre'den emekli aylığı alma hakkı olmayanlar (Bst. e); BAG'ye göre bu durumda o ülkede sigortalısınızdır. BAG'ye göre İsviçre'den alınan her emekli aylığı, küçük olsa bile, burada yükümlülük doğurur.
• Yurt dışında birlikte sigortalı aile üyeleri: Karşılıklı hizmet yardımı (Leistungsaushilfe) hakkı varsa; Zürih Sosyal Sigortalar Mahkemesi'ne (Sozialversicherungsgericht) göre bu yalnızca yasal sigortalıları ilgilendirir (Bst. g). Bst. c, d veya e kapsamındaki kişilerin aile üyeleri, İsviçre'deki tedaviler için eşdeğer korumaları varsa da (Bst. f).
• AB/EFTA'dan veya Birleşik Krallık'tan görevlendirilenler (entsandt): BAG'ye göre, bu ülkelerin veya İsviçre'nin vatandaşıysanız A1 belgesi sizi 24 aya kadar muaf tutar.
• Ayrıcalıklara (Vorrechte) sahip kişiler, örneğin daimi temsilciliklerin ve uluslararası kuruluşların çalışanları; özel ev çalışanları ise yalnızca işverenin ülkesinde veya üçüncü bir ülkede sigortalılarsa (Art. 6 Abs. 1 ve 2 KVV).
• Kısa süreli iş görevleri: Üç aya kadar, İsviçre'deki tedaviler için eşdeğer korumayla (Art. 1 Abs. 2 Bst. b ve g KVV).
• AB/EFTA için belgeler (KVG Ortak Kurumu): Çalışmada A1 belgesi, emekli aylığında S1, işsizlik ödeneğinde U2; S1 ile KVG Ortak Kurumu'na kaydolursunuz.

Başvuru üzerine kimler muaf tutulabilir?

Tablodaki gerekçelerden birini karşılayanlar; örneğin Art. 2 Abs. 5 ve 8 KVV İsviçre vatandaşlarına da açıktır.

Art. 2 Abs. 8 KVV bir mağduriyet kuralıdır (Härtefallregel): Tablodaki iki koşul birlikte aranır. KVG Ortak Kurumu'na göre mevcut teminat, KVG'dekinden kapsamlı ve belirgin şekilde daha iyi olmalıdır. Bakım masraflarına (Pflegekosten) teminat yoksa Federal Mahkeme'ye (Bundesgericht) göre bu ciddi bir eksikliktir (9C_8/2017 sayılı karar).

Sınır ötesi çalışanlar (Grenzgänger) yurt dışında yaşar: KVG Ortak Kurumu'na göre seçim hakları (Optionsrecht) yalnızca Almanya, Fransa, İtalya veya Avusturya'da ikamet ediyorlarsa vardır; BAG'ye göre başvuru, işe başlamadan sonraki üç ay içinde çalışılan kantona yapılır (Art. 2 Abs. 6 KVV).

Yurt dışından gelen öğrenciler için ne geçerli?

Bu, nereden geldiğinize, çalışıp çalışmadığınıza ve sigortanıza bağlıdır. Merciler öğrenci sigortalarını (Studentenversicherung) farklı şekilde kabul eder; sözleşme yapmadan önce sorun. Bern Kantonu'na göre temel sigortadan (Grundversicherung) bu sigortalara geçiş mümkün değildir.

• AB/EFTA/Birleşik Krallık'tan, çalışmıyorsanız: BAG'ye göre ikamet ettiğiniz ülkenin sisteminde kaldığınız sürece yükümlülük yoktur; Avrupa Sağlık Sigortası Kartı (EHIC) ile tedavi görürsünüz. Bern bunun için belge istemez, SVA Zürich ise EHIC ile başvuru ister. Eğitimden sonra burada kalmak isteyenler Bern Kantonu'na göre sigorta yaptırmakla yükümlüdür; ebeveynleri üzerinden yasal olarak birlikte sigortalı olanlar bunu KVG Ortak Kurumu'na inceletir.
• AB/EFTA/Birleşik Krallık'tan, çalışıyorsanız: BAG'ye göre burada sigorta yaptırmanız gerekir; SVA Zürich'e göre ücretli her iş, küçük bir yan iş bile sayılır. Bern Kantonu'na göre bu durumda yasal hastalık kasasının (gesetzliche Krankenkasse) koruması sona erer. Almanya, Fransa, İtalya veya Avusturya'dan yasal sigortalılar için duruma göre muafiyet mümkündür; KVG Ortak Kurumu'na göre L izniyle ya da B izni ve yaşam merkezinin (Lebensmittelpunkt) bu ülkelerden birinde olması koşuluyla.
• Özel sigortalılar: Teminat eşdeğerse, AB/EFTA/Birleşik Krallık'tan gelenler de başka ülkelerden gelenler de başvurabilir (BAG).

Eşdeğer koruma ne anlama gelir?

Aargau Sigorta Mahkemesi'ne (Versicherungsgericht) göre bir teminat, sigorta olayında temel sigortadakinden daha fazlasını kendiniz üstlenmiyorsanız veya fark önemli değilse İsviçre'deki tedaviler için eşdeğerdir (VBE.2025.270); KVV bu kavramı tanımlamaz. İnceleme her olayda ayrı yapılır, örneğin:

• Kapsam: Örneğin annelik veya İsviçre'de ikamet ederken bakım hizmetleri (Pflege) dahil tüm KVG hizmetleri, günlük veya toplam limit olmadan (Thurgau Kantonu).
• Tarifeler: Masraflar ikamet edilen ülkenin değil, İsviçre'nin tarifelerine göre karşılanmalıdır (SVA Zürich). Özel sigortalıların burada tarife koruması (Tarifschutz) yoktur; masraf karşılama onayı (Kostengutsprache) yoksa hastaneler depozito isteyebilir (Thurgau Kantonu).
• Teminat dışı bırakmalar: Önceden var olan hastalıklar, ruhsal hastalıklar, kendi kusuru veya belirli sporlar için olmamalıdır (Zürih Kantonu bilgi notu, tarihsiz).

Başvuru nasıl işler?

BAG'ye göre başvuru, sigorta yükümlülüğünün başlamasından sonraki üç ay içinde kantonun belirlediği merciye yapılır; kararı bu merci verir (Art. 6a Abs. 3 KVG). Başlangıç, ikametgâh edinme veya izinle gelenlerde nüfus kayıt dairesine (Einwohnerkontrolle) kayıttır (Art. 7 Abs. 1 KVV); Bern «kural olarak» ülkeye girişi, Cenevre kantona varışı belirtir. Bu süre Art. 2 KVV'de yer almaz, ancak KVG Ortak Kurumu'na göre geç yapılan başvurular reddedilebilir; Cenevre bu durumda sizi resen (von Amtes wegen) sigortalar.

1. 1Merciyi bulun: Listeyi BAG tutar. AG, AR, BL, BS, GL, OW, SO, UR ve ZG'nin bir bölümünde KVG Ortak Kurumu, FR, GR, SG, TG, VS ve ZG'nin geri kalanında belediye, diğer yerlerde bir kanton mercii yetkilidir.
2. 2Belgeleri temin edin: Yabancı kurumun yazılı teyidi (Art. 2 Abs. 2, 4, 7 ve 8 KVV), işverenin taahhüdü (Abs. 5) veya hastalık durumu için teminat kanıtı (Abs. 6). Bern'de özel sigortacılar dairenin formunu kullanmak zorundadır.
3. 3Erken başvurun ve karara kadar neyin geçerli olduğunu sorun: SVA Zürich şu anda yaklaşık beş aylık inceleme süresi belirtiyor (Kasım 2026 itibarıyla), Bern birkaç hafta. Basel-Stadt CHF 75 tutarında bir ücret belirtiyor.
4. 4Kararı kontrol edin: Resmi karara (Verfügung) karşı 30 gün içinde ücretsiz itiraz (Einsprache) mümkündür, ardından 30 gün içinde dava (Beschwerde) açılabilir (Art. 52 ve 60 ATSG). Ret halinde merci katılım için bir tarih veya süre belirler; aksi halde bir kasaya atanırsınız (Art. 6 Abs. 2 KVG).

Muafiyet veya teminat sona erdiğinde ne geçerli?

Bunu derhal yetkili merciye bildirin; işe başlamayı, öğrenimin bitmesini veya yeni bir konut durumunu da: Eğitimde ve Art. 2 Abs. 7 KVV kapsamında koruma, muafiyetin tamamı boyunca mevcut olmalıdır.

Muafiyet bir temel sigorta değildir: Yalnızca kendi sigortanızın karşıladığı kısım ödenir. Kararı, poliçeyi ve sigortacının teyidini saklayın. easyall yalnızca İsviçre'de ikamet eden kişilere aracılık eder.

• Süre sonu: Thurgau Kantonu'na göre en fazla altı yıllık eğitim muafiyetinin ardından otomatik olarak sigorta yaptırmakla yükümlü olursunuz.
• Katılım: BAG genel olarak sigorta yükümlülüğünün başlangıcından itibaren üç ay belirtir, muafiyetin sona ermesinden söz etmez. Ne zamandan itibaren sigortalı olmanız gerektiğini önceden merciyle netleştirin; geç katılımda sigorta ancak katılımla başlar, gecikme mazur görülemezse prim zammı (Prämienzuschlag) da eklenir (Art. 5 Abs. 2 KVG).
• Kabul: Her kasa, faaliyet gösterdiği bölgede sizi kabul etmek zorundadır (Art. 5 Bst. i KVAG); easyall hesaplayıcısında karşılaştırabilirsiniz.
• Taşınma: Bunu yeni kantondaki merciye bildirin; orada yeni bir başvuru gerekebilir.